ЁЯФе “At the Blazing Zenith of Global Opportunism, India Stands Tested”

 

ЁЯМП рд╡िрд╢्рд╡ рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЕрд╡рд╕рд░рд╡ाрдж рдХे рдордз्рдпाрд╣्рди рдоें рддрдкрддा рднाрд░рдд: рд╢рдХ्рддि, рджрдмाрд╡ рдФрд░ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХा рд╕ंрдШрд░्рд╖

21рд╡ीं рд╕рджी рдХी рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд░ाрдЬрдиीрддि рдПрдХ рдРрд╕े рджोрдкрд╣рд░ рдХे рд╕рдордп рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рдЪुрдХी рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╕ूрд░्рдп рд╕िрд░ рдкрд░ рд╣ै—рддेрдЬ, рдХрдаोрд░ рдФрд░ рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдЫाрдпा рдХे। рдпрд╣ “рдордз्рдпाрд╣्рди” рдХेрд╡рд▓ рд╕рдордп рдХा рд╕ंрдХेрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕ рд╕्рдеिрддि рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рд╣िрддों рдХे рд▓िрдП рдкूрд░ी рддीрд╡्рд░рддा рд╕े рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ैं। рдЗрд╕ рддрдкрддे рд╣ुрдП рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдоें India рдПрдХ рдРрд╕े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЦрдб़ा рд╣ै, рдЬो рди рдХेрд╡рд▓ рдЙрднрд░ рд░рд╣ा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд▓рдЧाрддाрд░ рдкрд░рдЦा рднी рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдЗрд╕ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ “рдордз्рдпाрд╣्рди” рдХे рджो рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рдЦрд░ рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं—United States рдФрд░ China। рджोрдиों рдХे рдмीрдЪ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдЖрд░्рдеिрдХ рдпा рд╕ैрди्рдп рдирд╣ीं рд░рд╣ी; рдпрд╣ рддрдХрдиीрдХ, рд╡्рдпाрдкाрд░, рд╕рдоुрдж्рд░ी рдоाрд░्рдЧों, рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рддрдХ рдлैрд▓ рдЪुрдХी рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдХा рд╕ीрдзा рдЕрд╕рд░ рдЙрди рджेрд╢ों рдкрд░ рдкрдб़рддा рд╣ै, рдЬो рди рддो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдХिрд╕ी рдПрдХ рдХे рд╕ाрде рд╣ैं, рдФрд░ рди рд╣ी рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЕрд▓рдЧ—рдФрд░ рднाрд░рдд рдЗрд╕рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै।

рднाрд░рдд рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП “рджो рдкाрдЯрди рдХे рдмीрдЪ” рд╡ाрд▓ी рдХрд╣ाрд╡рдд рд╕рдмрд╕े рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдПрдХ рдУрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЬो рднाрд░рдд рдХो рдПрдХ рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╕ाрдЭेрджाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╕ाрде рд╣ी рдЙрд╕ рдкрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ, рддрдХрдиीрдХी рдФрд░ рдХूрдЯрдиीрддिрдХ рджрдмाрд╡ рднी рдмрдиाрддा рд╣ै। рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рдЪीрди, рдЬो рднाрд░рдд рдХा рдкрдб़ोрд╕ी рдФрд░ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзी рд╣ै, рдФрд░ рдЬो рдЕрдкрдиी рдЖрд░्рдеिрдХ рддрдеा рд╕ैрди्рдп рд╢рдХ्рддि рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдкूрд░े рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдоें рдЕрд╡рд╕рд░рд╡ाрдж (opportunism) рдПрдХ рдХेंрдж्рд░ीрдп рддрдд्рд╡ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै। рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдЕрдкрдиे рд╣िрддों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдмрджрд▓рддी рд╣ैं। United States рдХрднी рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдФрд░ рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ों рдХी рдмाрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рдХрднी рдЕрдкрдиे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╣िрддों рдХे рд▓िрдП рдХрдаोрд░ рдЯैрд░िрдл рдФрд░ рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧाрддा рд╣ै। China рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХी рднाрд╖ा рдмोрд▓рддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╕ाрде рд╣ी рдЕрдкрдиी рд░рдгрдиीрддिрдХ рдкрд╣ुँрдЪ рдХो рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рдиीрддिрдпाँ рдЕрдкрдиाрддा рд╣ै।

рднाрд░рдд рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░рд╡ाрдж рдХे рдмीрдЪ рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдиीрддि рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै। рд╡рд╣ рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рд╕ाрде рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै—рд░рдХ्рд╖ा, рддрдХрдиीрдХ рдФрд░ рдЗंрдбो-рдкैрд╕िрдлिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें—рд▓ेрдХिрди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдоें рдирд╣ीं рдЖрддा। рд╡рд╣ рдЪीрди рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ंрдмंрдз рдмрдиाрдП рд░рдЦрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХी рд╡िрд╕्рддाрд░рд╡ाрджी рдиीрддिрдпों рдХा рд╡िрд░ोрдз рднी рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ी рд╕ंрддुрд▓рди рднाрд░рдд рдХी рддाрдХрдд рднी рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рднी।

рдЗрд╕ “рдордз्рдпाрд╣्рди” рдХी рддрдкिрд╢ рдХेрд╡рд▓ рдХूрдЯрдиीрддि рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै; рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ рднी рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддी рд╣ै। рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕рдк्рд▓ाрдИ рдЪेрди, рдКрд░्рдЬा рдЖрдкूрд░्рддि, рдФрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдиिрдпрдо—рдЗрди рд╕рднी рдкрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЪीрди рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ै। рднाрд░рдд рдХो рдЕрдкрдиी рд╡िрдХाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдоें рдЗрди рд╕рднी рдХाрд░рдХों рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рдпрджि рдЕрдоेрд░िрдХा рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдкрд░ рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧाрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕рдХा рдЕрд╕рд░ рднाрд░рдд рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдЖрдкूрд░्рддि рдкрд░ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░, рдЪीрди рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдЕрд╕ंрддुрд▓рди рднाрд░рдд рдХे рдЙрдж्рдпोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиौрддी рдмрдирддा рд╣ै।

рд╕рдоुрдж्рд░ी рдоाрд░्рдЧों рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рднी рдЗрд╕ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। Strait of Malacca рдФрд░ Strait of Hormuz рдЬैрд╕े рдоाрд░्рдЧ рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдЬीрд╡рдирд░ेрдЦा рд╣ैं। рдЗрди рдоाрд░्рдЧों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕्рдеिрд░рддा рдоें рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рднूрдоिрдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЪीрди рдЗрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЕрдкрдиी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдмрдв़ाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЬрдЯिрд▓ рд░рдгрдиीрддिрдХ рдЪुрдиौрддी рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддी рд╣ै।

рдЗрд╕ рдкूрд░े рдЦेрд▓ рдоें Pakistan рдХी рднूрдоिрдХा рднी рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै। рд╡рд╣ рдХрдИ рдмाрд░ рдПрдХ рдРрд╕े “рджрдмाрд╡ рдмिंрджु” рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕ाрдордиे рдЖрддा рд╣ै, рдЬो рднाрд░рдд рдХी рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╕्рдеिрддि рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЪीрди рдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдХी рдиिрдХрдЯрддा рдФрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдХे рдЙрддाрд░-рдЪрдв़ाрд╡ рднрд░े рд╕ंрдмंрдз, рдЗрд╕ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХो рдФрд░ рдЬрдЯिрд▓ рдмрдиा рджेрддे рд╣ैं।

рд╣ाрд▓ांрдХि, рдпрд╣ рдХрд╣рдиा рдЧрд▓рдд рд╣ोрдЧा рдХि рднाрд░рдд рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ “рдкीрдб़िрдд” рдХी рднूрдоिрдХा рдоें рд╣ै। India рдиे рдЕрдкрдиी рд╕्рдеिрддि рдХो рд╕рдордЭрддे рд╣ुрдП рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рдЙрдаाрдП рд╣ैं। “рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рднाрд░рдд” рдЬैрд╕ी рдкрд╣рд▓, рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕ाрдЭेрджाрд░िрдпों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░, рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕—рдпे рд╕рднी рд╕ंрдХेрдд рджेрддे рд╣ैं рдХि рднाрд░рдд рдЗрд╕ рддрдкрддे рд╣ुрдП рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдоें рдХेрд╡рд▓ рд╕рд╣рди рдирд╣ीं рдХрд░ рд░рд╣ा, рдмрд▓्рдХि рдЦुрдж рдХो рдордЬрдмूрдд рднी рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।

рдЗрд╕ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें Russia рдХी рднूрдоिрдХा рднी рджिрд▓рдЪрд╕्рдк рд╣ै। рд╡рд╣ рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЪीрди рджोрдиों рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиे рд╕ंрдмंрдзों рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै, рдФрд░ рдХрдИ рдмाрд░ рдПрдХ “рддрдЯрд╕्рде” рдпा “рд╕ंрддुрд▓рдирдХाрд░ी” рд╢рдХ्рддि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕ाрдордиे рдЖрддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдХे рд╕ंрдмंрдз рднी рдЗрд╕ рд╕ंрддुрд▓рди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं।

рдЕंрддрддः, рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि “рд╡िрд╢्рд╡ рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЕрд╡рд╕рд░рд╡ाрдж рдХा рдордз्рдпाрд╣्рди” рдПрдХ рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╣рд░ рджेрд╢ рдЕрдкрдиे рд╣िрддों рдХो рд╕рд░्рд╡ोрдкрд░ि рд░рдЦрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рддрдкрддे рд╣ुрдП рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рднाрд░рдд рдХे рд╕ाрдордиे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдЗрд╕ рдЬрдЯिрд▓ рдЦेрд▓ рдоें рдЕрдкрдиी рдЬрдЧрд╣ рдмрдиाрдП।

рднाрд░рдд рдХो рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдХ्рд░िрдп рд░рдгрдиीрддि рдЕрдкрдиाрдиी рд╣ोрдЧी। рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдЖрдзाрд░ рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा, рдЕрдкрдиी рдХूрдЯрдиीрддि рдХो рд▓рдЪीрд▓ा рдмрдиाрдиा рд╣ोрдЧा, рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдмрдв़ाрдиा рд╣ोрдЧा। рддрднी рд╡рд╣ рдЗрд╕ “рдордз्рдпाрд╣्рди” рдХी рддрдкिрд╢ рдХो рд╕рд╣рди рдХрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рдКрд░्рдЬा рдоें рдмрджрд▓ рдкाрдПрдЧा।

рдЕंрдд рдоें, рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕рдордп рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдХेрд╡рд▓ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрд╡рд╕рд░ рдХा рднी рд╣ै। “рддрдкрддा рд╣ुрдЖ рднाрд░рдд” рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕ рдзाрддु рдХी рддрд░рд╣ рд╣ै, рдЬो рдЖрдЧ рдоें рддрдкрдХрд░ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдмрдирддी рд╣ै। рдпрджि рднाрд░рдд рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдХो рдкрд╣рдЪाрдирддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдоें рдХрджрдо рдЙрдаाрддा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рдЗрд╕ рддрдкिрд╢ рдХो рд╕рд╣рди рдХрд░ेрдЧा, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддि рдоें рдмрджрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдирдИ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рднूрдоिрдХा рднी рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ेрдЧा।

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

рджрд╢рд░рде рдоांрдЭी : "рдоाрдЙंрдЯेрди рдоैрди"

рдХрд╢्рдоीрд░ рдХे рд░ाрд╕्рддे рд╣ी рд╕ुрд▓рдЭेрдЧी рдХрд╢्рдоीрд░ рд╕рдорд╕्рдпा

рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдФрд░ рдмрд╣ुрд▓рддा рд╡ाрдж рдХा рдЦोрдЦрд▓ाрдкрди